Diabetes en depressie

Eind 2007 publiceerde het RIVM het opzienbarende rapport ‘Diabetes en depressie, een zorgelijk samenspel’. Opzienbarend, want het rapport bevatte niet eerder vertoonde cijfers. Cijfers die er niet om liegen: één op de zes mensen met diabetes heeft last van depressiviteit – omgerekend ruim honderdduizend Nederlanders. Daarmee lopen mensen met diabetes twee keer zoveel risico op een depressie als mensen zonder diabetes.1 Dit betekent voor een huisarts dat van iedere 10 diabetespatiënten die hij/zij behandelt er waarschijnlijk 2 kampen met depressie-klachten.

Zorgverleners herkennen depressieve klachten niet tijdig bij 80%3 tot 66%4. Het is waarschijnlijk dat u in uw dagelijkse praktijk mensen tegenkomt waarvan u niet weet dat zij én diabetes én een depressie hebben. Dat heeft direct gevolgen voor de effectiviteit van uw zorg.

‘Inderdaad een zorgelijke zaak’, meent ook VUMC-hoogleraar Frank Snoek, die gespecialiseerd is in de psychosociale kanten van de diabeteszorg. ‘De combinatie van depressie en diabetes vergroot namelijk de kans op slechtere glucosewaarden en daarmee op complicaties, waaronder hart- en vaatziekten, nierproblemen en oogaandoeningen. Daarbij ervaren deze patiënten een sterk verminderde kwaliteit van leven. Er ontstaat een negatieve vicieuze cirkel. Er is sprake van extra lijden en de kosten van de zorg liggen aanzienlijk  hoger.’

Foto: Herbschleb & Slebos

Adequate behandeling van een depressie bij mensen met diabetes kan dubbel effectief zijn. Niet alleen verminderen de psychische klachten maar ook verbeteren vaak de glucosewaarden.‘Vandaar dat zorgverleners beter moeten beseffen dat diabetes lang niet altijd op zichzelf staat. En dat goede zelfzorg extra moeilijk is voor mensen die behalve aan diabetes ook aan een depressie lijden’, aldus Snoek. ‘In de praktijk lopen zorgverleners daar tegenaan als een depressie niet goed wordt onderkend en behandeld.’ Het overlijdensrisico is groter bij depressieve diabetespatiënten, ook bij “subklinische depressie”5